Je dochter wil een nieuw spelletje downloaden. Het is gratis, zegt ze, en de hele klas speelt het. Een week later staan er drie kleine bedragen op je rekening, voor extra munten en een nieuwe outfit voor haar personage. Het overkomt veel gezinnen. Gratis spellen verdienen hun geld op een andere manier, en als je weet hoe, voorkom je verrassingen.
Betalen voor extra's
Bij de meeste gratis spellen betaal je niet voor het spel zelf, maar voor wat erbij komt. Sneller vooruitgaan, mooiere kleding voor je personage of extra levens als je vastzit. Spelmakers zorgen dat die aankopen opduiken op het moment dat je ze het liefst wilt hebben, bijvoorbeeld net voor het einde van een level. De bedragen zijn klein, maar ze tellen snel op als kinderen zonder toestemming kunnen betalen.
Lootboxen zijn in België gokken
Een lootbox is een virtuele kist die je koopt zonder te weten wat erin zit. Soms iets waardevols, vaak niet. In 2018 oordeelde de Belgische Kansspelcommissie dat betaalde lootboxen een kansspel zijn. Je betaalt geld voor een onzekere uitkomst, en dat valt onder de kansspelwet. Een aantal grote spelmakers paste daarop hun spellen voor België aan.
Zet aankopen op slot
Op een iPhone of iPad kun je via Schermtijd aankopen blokkeren of laten goedkeuren door een ouder. Op Android doe je dat via Google Family Link, en ook op spelconsoles bestaan zulke instellingen. Doe het samen met je kinderen, dan leren ze meteen hoe het werkt. Lees bij een gratis proefperiode ook altijd of het abonnement daarna automatisch doorloopt en hoe je opzegt. Zet een herinnering in je agenda een paar dagen voor de proefperiode afloopt.
Let op de labels in de winkel
In de App Store en de Google Play Store staat bij elk spel of er in-app-aankopen in zitten. Kijk daar dus voordat je iets downloadt. Ook de PEGI-labels helpen. Naast een leeftijdsadvies, zoals PEGI 7 of PEGI 12, staat er bij veel spellen een extra melding voor aankopen in het spel. Sinds 2020 is er ook een aparte vermelding als een spel willekeurige items bevat, zoals lootboxen.
Twijfel je over een spel dat je kind wil spelen, zoek dan even een filmpje op waarin iemand het speelt. Je ziet dan snel hoe vaak er een knop met een prijskaartje in beeld komt en hoe hard het spel je richting de winkel duwt.
Gaat er toch iets mis en heeft je kind zonder toestemming betaald, neem dan contact op met de winkel waar de aankoop is gedaan. Apple en Google betalen in sommige gevallen terug, zeker als het om een eerste keer gaat en je het snel meldt.
Bij echte kansspelen geen gratis geld
Voor volwassenen is de regel in België nog duidelijker. Bij online casino's in België waren bonussen al sinds 2020 verboden. Sinds 1 september 2024 geldt een breder verbod, ook voor bonussen en gratis weddenschappen bij aanbieders van sportweddenschappen. Kom je toch een goksite tegen die Belgische spelers gratis geld of free spins belooft, dan overtreedt die site de Belgische bonusregels. Controleer op de website van de Kansspelcommissie of de aanbieder een vergunning heeft.
Wil je als volwassene weten hoe het wel hoort, kijk dan eens op de officiële website van 711 Casino, een aanbieder met een vergunning van de Kansspelcommissie. Daar staat welke leeftijdsgrens geldt, namelijk 21 jaar, hoe de standaardstortingslimiet van 200 euro per week per spelersaccount werkt en onder welke voorwaarden die omhoog kan en hoe je jezelf kunt laten uitsluiten via EPIS. Beloftes van gratis geld vind je er niet, omdat de wet dat verbiedt.
Veel apps zijn prima te spelen zonder ooit iets te betalen. Weet alleen waar de kosten zitten, en zet de betaalinstellingen op de toestellen van je kinderen goed voordat er iets misgaat.